De planning

Höllentalklamm

Als er één wandeling is die je moet maken als je in Garmisch-Partenkirchen bent, dan is het deze. De afstand valt met 13 kilometer best mee, maar er moet 600 meter omhoog overwonnen worden. Daarbij gaat het 1500 meter naar beneden. De totale duur van deze wandeling is zeker vier en half uur. Kosten zijn voor het parkeren (€5,- dagkaart), de kabelbaan (€ 21,50 p.p.) en de klamm (€6,- p.p.)

Verlaat het bergstation van de kabelbaan en volg de borden naar Hupfleitenjoch (45 min), Höllentalangerhütte (2:30 uur) en Hammersbach (4 uur). Het brede grindpad leidt naar de opvallende top van de Alpspitze. Na ongeveer 10 minuten splitst het pad naar Hupfleitenjoch en Höllentalangerhütte zich naar rechts. Dit smalle pad doorkruist comfortabel beboste hellingen vol wilde bloemen. Langs de route zijn er fantastische uitzichten op Garmisch-Partenkirchen, de Loisach-vallei en de omliggende Ammergauer Alpen.

Met het bergstation van de Alpspitzbahn in zicht, stijgt het pad zachtjes naar het Hupfleitenjoch-zadel. Het zadel biedt uitzicht op de mijnwerkershuizen van Knappenhäusern (onbeheerd), het steile rivierdal Höllental en de machtige Zugspitze (2962 m) – de hoogste berg van Duitsland.

Optie “Wanneer u het Hupfleitenjoch-zadel bereikt, let dan op het niet-gemarkeerde pad naar rechts. Dit pad leidt je in 10 minuten naar de top van de Schwarzenkopf. ” De panoramische top biedt een prachtig uitzicht op het Wettersteinmassief en het Ammergau-gebergte. Het is een aan te rade omweg.

Hupfleitenjoch (of Schwarzenkopf) is het hoogste punt van deze wandeling. Vanaf hier is begint de afdaling helemaal naar beneden. De route loopt langs een dramatische richel naar de Knappenhäusern  mijnwerkershuizen. Langs de brede rand zijn delen van het pad beveiligd met kabels. Als het droogis zijn deze kabels niet nodig.

De afdaling gaat verder naar het Höllental en de berghut Höllentalangerhütte. De Höllentalangerhütte is een moderne berghut (gerenoveerd in 2015) met een onovertroffen uitzicht op het Wettersteingebergte, waaronder de Zugspitze, Kleine Riffelwandspitze, Riffeltorkopf, Schönangerspitze en meer. We raden je ten zeerste aan om hier te lunchen, voordat je verder afdaalt. Ze bieden een grote verscheidenheid aan Beierse en Tiroolse specialiteiten.

Het pad loopt door het Höllental en steekt drie keer de rivierbedding over, voordat je de ingang van de Höllentalklamm-kloof bereikt. Kort voor de ingang van de kloof splitst het pad zich. Er is een optie om de Stangensteig- route te volgen, die de kloof helemaal vermijdt. Als de kloof open is, is er geen goede reden om dit alternatieve pad te volgen. Blijf op het hoofdpad en ga verder naar de ingang van de Höllentalklamm-kloof, volg de borden naar Hammersbach über Klamm . Let op: er staat een bord dat aangeeft of de kloof open is (“geöffnet”) en een ander bord waarop de toegangsprijzen staan vermeld. Je betaalt de vergoeding bij het verlaten van de kloof.

Een rustdag na de intensieve dag van gisteren. We kunnen het dorp in, want het natuurlijk ook even tijd voor een souvenir en later kunnen we richting de Eibsee.

Vanaf Garmisch is het ongeveer een uur rijden om in de sprookjeswereld van Neuschwanstein te komen. Deze dagtocht ondernemen we alleen als het goed weer is.

We parkeren de auto vlakbij de Tegelbahn, maar gebruiken de lift niet. Een dagkaart voor parkeren is 5 euro. We beginnen met de aanloop wandeling naar onze allereerste Klettersteig. We zijn nu al benieuwd naar het avontuur. Tijdsduur naar de klettersteig : ca. 1 uur en de klettersteig zelf: ca. 1½ uur.

Vanaf de parkeerplaats lopen we voorbij aan de oefenklettersteig van het bergsportzentrum richting de Tegelberg. Het eerste gedeelte lopen we over een geasfalteerde weg die langs de skipiste steil omhoog loopt. In het bos gaan we rechts richting de “Gelbe Wand” Klettersteig en volgen we het pad tot aan aan de rivierbedding. Daar trekken we de klettersteiguitrusting aan. We volgen de staalkabels tot aan een ladder, hier verder lopen. Over een touwbrug vervolgt de route zich, waarna wandelpassages worden afgewisseld met gezekerde passages. Onderweg staan er op dit pad diverse borden waarop informatie wordt gegeven over de juiste manier van klettersteigen. Uiteindelijk komt de route samen met het eindpunt van de Tegelbergsteig.

Vervolgens in ca. 30 minuten naar de top en het Tegelberghaus op 1.707 meter. Nu kunnen we lopend terug naar beneden, de lift nemen (€19,50 enkele reis) of een mooie wandeling van ongeveer 10 kilometer langs het Schloss Neuschwanstein terug naar de parkeerplaats en een eventuele afkorting via de trappen van de Pöllatschlucht, maar deze is al enkele jaren afgesloten.

Zonder autobahnvignet naar Zuid-Tirol.

Vanuit Duitsland is het ook mogelijk om zonder vignet naar de Brennerpas te rijden. Deze route duurt echter zo’n drie uur, terwijl je er via de snelweg in twee uur bent. Alleen moet je via de snelweg ook apart tol betalen voor de Europabrug.

Toch maar zonder vignet naar de Brennerpas rijden? Neem vanaf München de 95 richting Garmisch-Partenkirchen. Volg vanaf het einde van de autobahn de borden naar Garmisch-Partenkirchen en rij via Mittenwald, Scharnitz en Seefeld naar Zirl. Let er op dat je bij Zirl niet de A12 op gaat, maar op de B171 blijft rijden tot voorbij het vliegveld van Innsbruck. Kort daarna neem je rechts de B174 en daarna de B182. Dat is de oude Brennerstrasse. Je kunt via die route dus ook tolvrij naar het Stubaital rijden.

Je autonavigatie zal je vanaf Schönberg in het Stubaital regelmatig de A13 op willen sturen, maar blijf op de B182 rijden. Die loopt parallel aan de A13. Ook aan de andere kant van de Italiaanse grens, in Zuid-Tirol, hoef je geen tol te betalen als je via het Eisakc- en Etschtal via Trentino en Verona naar Modena rijdt, hoef je pas vanaf de A22 tol te betalen. Ook de Schnellstrasse tussen Bozen en Meran (de zogeheten MeBo) is tolvrij.

Sentiero Bonacossa via ferrata

Het pad Bonacossa is een lange en mooie route, gedeeltelijk gezekerd, die de Cadini Group van zuid naar noord doorsnijdt Het startpunt van de route is het bergstation van de Col de Varda – skiliften aan de oostkant van het Misurina-meer in de Sesto Dolomieten.  Als je met de stoeltjeslift naar boven gaat, is er geen instap en begin je meteen langs het lange Bonacossa pad.

De Sentiero Bonacossa is volgens insiders een van de mooiste bergwandelingen ter wereld. Maar niets voor niets, een aantal passages zijn heel erg geëxposeerd, meermaals dient er gewandeld op zeer smalle paden, gezekerd door een staalkabel. Af en toe moet een verticale wand worden overwonnen met behulp van vaste ladders. Als al dat u niet afschrikt, wacht u een waar bergparadijs.

De kleine bergketen, Cadini di Misurina, is de Dolomieten en bij uitbreiding het ganse Alpengebied op zijn allerbest. De wandeling begint aan het eindstation van de kabelbaan
Col de Varda. De route eindigt aan Refugio Auronzo bij Tre Cime di Lavaredo. Hier gaat in het zomerseizoen een bus terug naar de parking Lago di Misurina, in de nabijheid van het dalstation van de kabelbaan refugio Col de Varda, waar u de wandeling hebt aangevat. Onderweg, op ongeveer 2/5e van de totale afstand van de wandeling, kan je iets eten
en drinken en indien nodig overnachten, in de Refugio Fonda Savio. De Sentiero Bonacossa staat gecatalogeerd als een lichte via ferrata, door zeer ervaren wandelaars te wandelen zonder speciale uitrusting, voor de mindere goden, is een basis klettersteig set, naar mijn mening, geen overbodige luxe.

Afdaling:

De terugkeer naar het Misurina-meer vindt doorgaans plaats met de bus of via het zeer toeristische pad 101 en bereikt via een constante, nooit excessieve helling het meer van Misurina in 1u30 ‘vanaf Rifugio Auronzo (totaal 7u ca).

Mogelijkheden:

Zoals vermeld in het rapport is het mogelijk om het pad van het Aided Path Bonacossa ook te combineren met de Ferrata Merlone die vanaf de Fonda Savio Hut zuidwaarts draait. https://www.bergsteigen.com/touren/klettersteig/via-ferrata-ceria-merlone/  Je kunt ook de klim naar de Forcella Diavolo vermijden en naar de Forcella de la Neve gaan om vervolgens af te dalen langs de vallei en het toegangspad naar de Ferrata Merlone te onderscheppen.

Net buiten Cortina d’Ampezzo en ingesloten tussen de Italiaanse bergtoppen ligt het felblauwe bergmeer Lago di Sorapis. Beter bekend als één van de mooiste meren van de Dolomieten. Deze wandeling trekt tijdens de zomermaanden dagelijks honderden wandelaars.  In de winter ligt er een dik pak sneeuw op de omliggende bergen en wanneer dit in het voorjaar smelt, neemt het smeltwater heel fijn gruis van de berg mee het meer in. Het fijne gruis komt voor een deel op de bodem van het meer terecht en de fijnste deeltjes blijven lange tijd in het water drijven. Dat in combinatie met de lichtinval zorgt voor die prachtige turquoise kleur.

Er zijn twee wandelroutes die je naar Lago di Sorapis brengen: route 215 en route 217. Route 215 is de meest gelopen route en makkelijker te bewandelen dan route 217. Route 217 is een uitdagendere en zwaardere route waar je meer moet klimmen en klauteren. Wij hebben route 215 gelopen dus daar is dit artikel op gebaseerd.

Aantal kilometer: 12 km in totaal
Aantal uur: 4 tot 5 uur in totaal
Hoogteverschil: 725 meter in totaal

Verreweg de makkelijkste manier om bij het beginpunt van de hike te komen is met de auto. Er zijn niet heel veel parkeerplaatsen maar iedereen parkeert zijn auto in de berm.

Het is ontzettend de moeite waard om vroeg aan de hike naar Lago di Sorapis te beginnen. De eerste zonnestralen kleurde de toppen van de bergen om ons heen oranje en de stilte van de ochtend was heerlijk. Bijna iedereen begint na het ontbijt aan de wandeling, rond 10:00, en zeker in de zomermaanden ontstaan er opstoppingen door het smalle pad. Als je besluit om ook rond 10:00 te gaan dan moet je er dus rekening mee houden dat het wel eens heel druk kan zijn. Hierdoor ontstaat een soort treintje van mensen en kan je niet meer je eigen tempo aanhouden. Toen wij rond de zonsopkomst begonnen aan de hike, zijn we zo’n 5 anderen tegengekomen. Op de terugweg passeerde we een paar honderd mensen.

Klettersteig Lagazuoi Tunnel

Adolf Münkel Trail, Val di Funes

Ten oosten Val di Funes/Funes-vallei en de Val Gardena vind je het mooiste bergmassief van de Dolomieten. De bergketen is bekend als de Odle/Geisler-groep. Veel reizigers die de Dolomieten bezoeken, gaan alleen deze vallei in om de kerk van Santa Maddalena en/of San Giovanni in Ranui te fotograferen, maar met deze wandeling betreed je een ruig maar onvergetelijk landschap.

De Odle/Geisler-groep moet je van dichtbij bewonderen en een van de beste routes die je in de Dolomieten zult doen is deze, de Adolf Münkel Trail-route, een pad dat loopt door landschappen van eindeloze groene weiden en alpenbossen, die zo fotogeniek dat je ze nooit vergeet. Het is onmogelijk om niet verliefd te worden in het dal van die prachtige bergkam van scherpe pieken waaruit de Odle-groep bestaat. Zozeer zelfs dat je de Italiaanse Alpen niet kunt verlaten zonder deze route op te nemen in je reisroute naar de Dolomieten.

De start van de Adolf Münkel Trail bevindt zich hier op de parkeerplaats Malga Zannes/Zanser Alm. In het hoogseizoen en op bepaalde tijden kan het zijn dat u voor het parkeren moet betalen. Ik heb gelezen dat het tarief € 8 is voor de hele dag en € 6 (of minder) als je de Dolomiti Mobile Card hebt, maar dit is informatie die ik niet kan bevestigen en die waarschijnlijk zal variëren afhankelijk van het seizoen.

Tip om later in de middag te gaan.